از آنجائیکه پل ها از اهمیت بسزایی در طراحی محورهای عبور و مرور شهری برخوردار بوده و کمک شایانی به روند ترافیک خودرویی می کند، این المان سازه ای، به سبب عبور و مرور وسائل نقلیه دارای بارگذاری متحرک بوده و خطوط تاثیر در حالت های مختلف در طراحی حالت بهینه استاتیکی نقش تعیین کننده ای دارد. پل ها به سبب تغییرات جوی و ماهیت فیزیکی مصالح ساخت پل، انبساط و انقباض حاصل از تغییرات دما و همینطور بارهای متحرک بر روی خود از درزهای انقطاعی بهره می برند.. اثر ضربه پل ها در حین زلزله و تاثیرات مخرب آن، محققین را بر آن داشت تا در این زمینه به تحقیق و بررسی بپردازند. از آنجائی که دهانه پل ها به صورت منفرد و عموما یک تیر گیردار طراحی و اجرا می گردند، در هنگام بارهای لرزه ای، هر کدام از دهانه و عرشه پل ها رفتار متفاوتی از خود بروز داده و تغییرمکان های جانبی آن ها بر اساس جنس سازه، همچنین مود ارتعاشی هر یک از آن ها بوجود می آید. این تفاوت رفتاری سبب می شود که پل ها با یکدیگر برخورد کرده و آسیب هایی به عرشه و بدنه آن ها وارد آید. بنابراین، نیاز جدی به ایجاد یک فاصله ایمن بین دو عرشه همسان یا غیرهمسان محسوس بوده تا در حین تحرکات لرزه ای، اثر ضربه بین دو عرشه محدود شده و تا حد امکان تنزل یابد. به این منظور، هر پل به صورت یک سازه یک درجه آزادی مدل شده و جرم پل و سختی آن، بصورت یک سیستم دینامیکی در نظر گرفته می شود. با استفاده از زمان تناوب دو پل کنار هم و زلزله مورد تقاضا، فاصله ایمن به جهت جلوگیری از برخورد دو دهانه پل پیشنهاد می گردد.

پل ها عموما به سبب عبور و مرور وسائل نقلیه، دارای بارگذاری متحرک بوده و خطوط تاثیر در حالت های مختلف در طراحی حالت بهینه استاتیک نقش تعیین کننده ای دارند. اما برای طراحی مذکور، به بارگذاری لرزه ای نقشی داده نشده است. پل ها به سبب دمای هوا و مباحث فیزیکی، انبساط و انقباض و همین طور بارهای متحرک روی خود از درزهای انقطاعی بهره می برند. همچنین، معمولا اولین دهانه پل های بتنی روی سکویی با بالشتک قرار می گیرد که فاصله ای بین عرشه و سکو ایجاد نماید. اثر ضربه پل ها در حین زلزله و تاثیرات مخرب آن، محققین را بر آن داشت تا در این زمینه به تحقیق و بررسی بپردازند. از آنجایی که دهانه پل ها به صورت منفرد طراحی و اجرا می گردد، در هنگام بارهای لرزه ای، هر کدام از دهانه ها و عرشه پل ها رفتار متفاوتی از خود بروز داده و تغییرمکان های جانبی آن ها بر اساس جنس سازه و همچنین مود ارتعاشی هر یک از آن ها به وجود می آید. این تفاوت رفتاری سبب می شود که پل ها با یکدیگر برخورد کرده و آسیب هایی به عرشه و بدنه آن ها وارد آید. محققین بسیاری در مورد نیروی وارده در اثر ضربه پل ها و انرژی مستهلک شده این رخداد، مطالعه کرده اند. برای محاسبه این نیرو و میزان انرژی آن، مطالعات عددی نیاز به داشتن یک المان مجازی دارد که شامل فنر و یک المان فاصله است و به صورت متوالی با یکدیگر به محل اتصال دو جسم مورد مطالعه متصل می شود. روابط ریاضی متعددی برای محاسبه دقیق و واقعی تر نیروی وارده و انرژی آن ارائه شده است. در این پژوهش، با استفاده از یک رابطه جدید در محاسبه ضریب میرایی، میزان تاثیرات ضریب استرداد بررسی شده و مقدار بهینه ای بر پایه این ضریب ارائه شده است.

فاصله بین دو ساختمان در مناطق شهری درز انقطاع نامیده می شود. عدم وجود این درز و یا عدم رعایت مناسب این فاصله باعث برخورد دو ساختمان به هنگام وقوع زلزله های شدید می شود. در چنین مواردی استفاده از میراگرهای ویسکوز مفید به نظر می رسد. در این تحقیق دو قاب 4، 8 طبقه با سیستم خمشی بتنی متوسط انتخاب شد. جهت ایجاد رفتار نامتقارن سازه سمت چپ همواره با 2 دهانه و سازه سمت راست با تعداد دهانه های 3 و 4 و 5 مدل شد. مدل ها با توجه به آیین نامه های موجود طراحی گردید. کلیه مدل ها یکبار با درز انقطاع و بار دیگر با میراگر ویسکوز در وسط درز انقطاع مدل شد. سپس تحلیل دینامیکی غیرخطی با هفت شتاب نگاشت بر روی تمامی سازه ها صورت گرفت و نتایج بدست آمده از این تحلیل با هم مقایسه گردید. در نهایت مشخص شد که وجود میراگر باعث کاهش پاسخ هایی همچون جابجایی و دریفت طبقات می شود.

ایجاد ساختمان های مرتفع و نزدیک به هم سبب می شود که در هنگام زلزله به سبب اختلاف در ارتفاع و سیستم های مقاوم لرزه یی، رفتار متفاوتی از ساختمان های مجاور بروز کند و جابه جایی جانبی آن ها منجر به برخورد)ضربه(می شود. لذا با هدف جلوگیری از برخورد آن ها، نوشتار حاضر به تخمین «نیاز زاویه ی درز انقطاع» در بالاترین تراز برخورد از ترکیب های هم جواری دوتایی قاب های خمشی فولادی 2 تا20 طبقه، تحت رکوردهای زلزله های حوزه ی دور و نزدیک گسل پرداخته و مقادیر به دست آمده از تحلیل دینامیکی تاریخچه ی زمانی غیرخطی با ضوابط استاندارد 2800 مقایسه شده است. نتایج نشان می دهد که در برخی حالت های هم جواری، ضوابط استاندارد 2800 منجر به تخمین دست پایین زاویه ی درز انقطاع می شود. همچنین میانگین افزایش نیاز اشاره شده در حالت های مورد بررسی تحت مولفه ی عمود بر گسل زلزله های حوزه ی نزدیک، به ترتیب 1٫ 48 و 1٫ 35 برابر مقادیر حاصل از زلزله های حوزه ی دور از گسل و مولفه ی موازی گسل زلزله های حوزه ی نزدیک است.

به دلیل عدم رعایت درز انقطاع لازم بین ساختمان های مجاور، پدیده برخورد (ضربه) در هنگام وقوع زلزله رخ می دهد. ضربه می تواند منجر به خسارات موضعی به ستون های محل برخورد، خسارات موضعی یا کلی کف ها در تراز برخورد و یا منجر به فروریزش کلی ساختمان شود. از طرفی وجود نامنظمی سختی جانبی(طبقه نرم یا خیلی نرم) به دلیل تغییر در نوع کاربری اولین طبقه ساختمان، از رایج ترین انواع نامنظمی است. این مقاله به تخمین نیاز زاویه درز انقطاع در بالاترین تراز برخورد دو سازه مجاور در ترکیب قاب های خمشی فولادی منظم و دارای نامنظمی سختی جانبی با تغییر در ارتفاع طبقه اول، تحت رکوردهای زلزله حوزه نزدیک گسل می پردازد. بدین منظور قاب های خمشی فولادی 2 تا 20 طبقه 3 دهانه منظم و نامنظم در هفت گروه از ترکیبات دوتایی در مجاورت یکدیگر قرار می گیرند و زاویه درز انقطاع آنها با تحلیل دینامیکی تاریخچه زمانی غیرخطی محاسبه و مقایسه می گردد. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که افزایش مقدار نامنظمی سختی جانبی در اولین طبقه سازه، می تواند منجر به افزایش زاویه درز انقطاع در 84 % از ترکیبات همجواری بررسی شده گردد. ضریب میانگین این افزایش در کلیه حالات تحت تاثیر مورد بررسی از ترکیب قاب های منظم و نامنظم با ارتفاع طبقه اول 5/4 و 5/5 متر، به ترتیب 19/1 و 38/1 برابر ترکیبات قاب های منظم است.

با نگاهی در واژگان زبان عربی در می یابیم که گروهی از واژگان توانسته اند پهنه بسیار وسیعی را از آن خود کرده و دامنه گسترده تری بیابند در حالی که دسته ای دیگر از چنین بالندگی و بسطی برخوردار نشده اند. بنابراین بدون شک عواملی دیگر در این روند تاثیر گذاشته و مجال را برای بروز و گسترش این واژگان فراهم آورده اند.یک دسته از این قبیل واژگان که پهنه وسیعی را در زبان عربی در برگرفته اند، واژگانی هستند که بیانگر مفهوم «انقطاع و انفصال» اند. فرض می رود که خشونت زندگی بادیه، طبیعت خشک دشت های سوزان، عداوت و درگیری ها و انتقام جویی ها و نهب و غارت های متقابل از سوی قبایل متخاصم، زندگی به شیوه چادرنشینی و دسترسی نداشتن به منابع طبیعی کافی در نتیجه کوچیدن های پایان ناپذیر در به وجود آوردن طیف وسیعی از واژگان دال بر «انقطاع و انفصال» و مفاهیمی از این دست بی تاثیر نبوده اند. به هر حال، علل و دلایل هر چه که باشد، واقعیت این است که مفهوم انقطاع و انفصال در واژگان و تعابیر عربی به گونه گسترده ای مجال بروز یافته که در این پژوهش به طور تفصیل به تصویر کشیده شده است.

درباره این سوال که آیا بی ایمانان در قیامت گرفتار عذاب جاودانه هستند؟ (چنانکه مفاد برخی نصوص دینی است) یا این که عذابشان منقطع می شود؟ (که مفاد برخی ادله دیگری است)؛ و این سوال که آیا اصلا بین این دو ادعا تعارضی هست؟ انظاری از سوی صاحب نظران مطرح شده است؛ ولی به نظر نگارنده جاودانگی عذاب و انقطاع آن هر دو درست و حق اند؛ و تعارض بدوی بین این دو دیدگاه، بدین صورت قابل حل است که موضوع جاودانگی عذاب، بی ایمانانی هستند که بی ایمانیشان محفوظ است و موضوع انقطاع عذاب، بی ایمانانی هستند که در قیامت از بی ایمانی توبه می کنند و مومن می شوند؛ بنابراین بدون نیاز به عقب نشینی از ظواهر نصوص، تعارض منتفی است؛ و جاودانگی عذاب و انقطاع آن هر یک در موضوع خود حق و درست است.

به هنگام زلزله در ساختمان هایی که فاقد درز انقطاع مناسب با ساختمان مجاور خود می باشند پدیده ضربه زدن ساختمان ها به یکدیگر می تواند سبب خسارات سازهای قابل توجهی در آنها گردد. بعد از وقوع زلزله های مهمی همچون مکزیکوسیتی (1985) و لوماپریتا (1989 ) و مشاهدهی خسارات بوجود آمده در ساختمان ها در اثر برخورد آنها با یکدیگر، این پدیده مورد توجه محققین قرار گرفت. در مقاله حاضر با مرور روش های تحلیلی مختلفی که برای مدل سازی پدیده ضربه وجود دارند، از بین مدل های الاستیک خطی، ویسکوالاستیک خطی، ویسکوالاستیک خطی اصلاح شده، الاستیک غیرخطی هرتز، هرتز-دمپ غیرخطی و ویسکوالاستیک غیرخطی، مدل ویسکوالاستیک غیرخطی به عنوان مدلی مناسب برای این منظور شناسایی شده است. در ادامه مقاله راهکارهای مختلف برای کاهش آثار ضربه در ساختمان های برخورد کننده با یکدیگر، مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس تحلیل های انجام شده در این تحقیق، در مواردی که درز انقطاع لازم بین ساختمان ها اجرا نشده باشد یکی از مناسب ترین روش ها جهت کاهش آثار ضربه در ساختمانهای مجاور، تقویت ساختمانها می باشد. این امر می تواند با استفاده از افزایش سختی موثر جانبی ساختمان ها و یا استفاده از ابزارهای مستهلک کننده انرژی به منظور افزایش میرایی موثر سازه و استهلاک بیشتر پاسخ دینامیکی ناشی از ضربه محقق گردد.